Jak ustalić minimalne wynagrodzenie dla pielęgniarki w 2026 roku

Kluczowe jest ustalenie grupy dla pielęgniarki. Kwalifikacje wymagane na stanowisku, a nie tylko faktycznie posiadane.

Ustalenie grupy pielęgniarki (a więc jej współczynnika pracy i minimalnego wynagrodzenia zasadniczego) w rozumieniu ustawy z 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (dalej: u.s.u.n.w.) przebiega w kilku krokach.

Punkt wyjścia – co decyduje o grupie

Załącznik do u.s.u.n.w. odwołuje się do „kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku”, a nie ogólnie do wszystkich kwalifikacji, które dana pielęgniarka faktycznie posiada.

• przyporządkowanie do współczynników pracy następuje według kwalifikacji wymaganych na danym stanowisku,
• literalnie współczynnik pracy wiąże się z kwalifikacjami koniecznymi na danym stanowisku, nie zaś z dodatkowymi kwalifikacjami ponad wymagane.

Sąd Najwyższy potwierdza, że ustawa wiąże najniższe wynagrodzenie z kwalifikacjami wymaganymi na stanowisku pracy i zakresem obowiązków, nie tylko z faktycznie posiadanym wykształceniem.

Jak technicznie ustalić grupę pielęgniarki – krok po kroku

• Sprawdź, jakie kwalifikacje są wymagane na konkretnym stanowisku (np. „pielęgniarka”, „pielęgniarka specjalista”):
• dla podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcami – kluczowe jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z 10.07.2023 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami; wcześniej rozporządzenie z 20.07.2011 r.
• dla innych podmiotów – kwalifikacje mogą wynikać z aktów wewnętrznych (regulamin wynagradzania, siatka stanowisk), które jednak muszą być spójne z przepisami powszechnymi.
• Porównaj te wymagane kwalifikacje z opisem grup w załączniku do u.s.u.n.w.:
• grupa 2 (współczynnik 1,29) – obejmuje m.in. „pielęgniarkę z tytułem zawodowym magister pielęgniarstwa (…) z wymaganą specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub w dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia”;
• grupa 5 (1,02) – m.in. „pielęgniarka z wymaganym wyższym wykształceniem (studia I stopnia) i specjalizacją, albo pielęgniarka ze średnim wykształceniem i specjalizacją”;
• grupa 6 (0,94) – pielęgniarka z wymaganym średnim wykształceniem, bez specjalizacji (typowa „pielęgniarka bez specjalizacji”).
• Zbadaj, czy na danym stanowisku wymagany jest tytuł magistra i/lub specjalizacja:
• jeżeli pracodawca wymaga magistra pielęgniarstwa + specjalizacji, a stanowisko to np. „pielęgniarka specjalistka”, sądy w licznych sprawach uznawały, że pielęgniarki takie powinny być w grupie 2 (1,29).
• jeżeli wymagane są studia I stopnia lub średnie + specjalizacja – typowo grupa 5 (1,02);
• jeżeli wymagana jest wyłącznie szkoła średnia (bez specjalizacji) – grupa 6 (0,94).
• Ustal, co wynika z dokumentów pracodawcy:
• regulamin wynagradzania, regulamin organizacyjny, zakres obowiązków – czy gdziekolwiek wskazano, że na danym stanowisku wymaga się magistra, specjalizacji itp.;
• orzecznictwo podkreśla, że nie można abstrahować od tego, jakie kwalifikacje pracodawca realnie wymagał, w tym np. czy po uzyskaniu specjalizacji pielęgniarka automatycznie była zatrudniana jako „pielęgniarka specjalistka”.
• Zastosuj art. 5a u.s.u.n.w.:
• od 1.07.2022 r. w umowie o pracę trzeba wskazać, do której grupy zawodowej z załącznika należy stanowisko pracy danego pracownika; brak lub błędne zaszeregowanie może być kwestionowane.

Typowe spory – praktyczne znaczenie dla pielęgniarek

• Sąd Okręgowy w Krakowie (przytoczony w postanowieniu SN z 4.12.2025 r., I PSK 66/25) uznał, że pielęgniarki, które miały magistra i specjalizację, a pracodawca wcześniej sam traktował te kwalifikacje jako wymagane, powinny być zaliczone do grupy 2 (1,29), mimo prób przesunięcia ich do grupy 5.
• Sąd Najwyższy w wyroku z 23.04.2025 r., I PSKP 3/25, wskazał, że:
• do grupy 2 kwalifikuje legitymowanie się tytułem magistra pielęgniarstwa + specjalizacja i wykonywanie pracy na stanowiskach, gdzie wymagane są takie kwalifikacje;
• ustalenie współczynnika poniżej 1,29 może podlegać kontroli w sporze z wypowiedzenia zmieniającego;
• limit wynagrodzeń nie może zależeć od arbitralnej decyzji pracodawcy ani sztucznej struktury organizacyjnej pozbawiającej pielęgniarkę prawa do wyższej grupy.

Literalne odwołanie do „kwalifikacji wymaganych” pozwala pracodawcom zaniżać grupę poprzez formalne niewymaganie np. tytułu magistra, mimo że pielęgniarka faktycznie go ma i wykonuje bardzo zbliżone obowiązki – co rodzi roszczenia z art. 18(3c) k.p. o jednakowe wynagrodzenie za jednakową pracę.

W praktyce

Pytanie 1: Jakie kwalifikacje są formalnie wymagane na stanowisku?

Pytanie 2: Czy są to:

• magister pielęgniarstwa + specjalizacja → grupa 2, współczynnik 1,29;
• licencjat/średnie + specjalizacja, albo magister bez specjalizacji → grupa 5, współczynnik 1,02;
• średnie, bez specjalizacji → grupa 6, współczynnik 0,94.

Pytanie 3: Czy to, co „wymagane”, nie jest tylko sztucznie zaniżone w dokumentach pracodawcy, skoro faktyczna organizacja pracy i dotychczasowa praktyka wskazują na wyższe wymagania? Jeśli tak – orzecznictwo SN i SO otwiera drogę do kwestionowania zaniżonego zaszeregowania.

Po ustaleniu grupy – dopiero liczymy minimalne wynagrodzenie

Gdy już wiesz, do której grupy należy pielęgniarka, minimalne wynagrodzenie zasadnicze ustalasz jako:

najniższe wynagrodzenie zasadnicze = współczynnik pracy (z grupy) × przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w gospodarce narodowej za rok poprzedni, ogłoszone w Monitorze Polskim (art. 3 i art. 3a u.s.u.n.w.).

Od 2 lipca każdego roku wynagrodzenie zasadnicze nie może być niższe niż tak wyliczona kwota.

Podsumowanie

• Grupa pielęgniarki w rozumieniu u.s.u.n.w. zależy od kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku, ustalanych przez przepisy (rozporządzenie Ministra Zdrowia) i akty wewnętrzne pracodawcy, a nie tylko od faktycznie posiadanych dyplomów.
• W praktyce najważniejsze jest ustalenie, czy stanowisko wymaga magistra + specjalizacji (grupa 2; 1,29), specjalizacji bez wymogu magistra (grupa 5; 1,02), czy jedynie wykształcenia średniego (grupa 6; 0,94).
• Błędne, „zaniżone” zaszeregowanie można kwestionować, powołując się na u.s.u.n.w., art. 18(3c) k.p. oraz ugruntowane stanowisko SN (m.in. I PSKP 3/25, I PSK 66/25, I PSK 11/25).

Masz wątpliwości co do zaszeregowania pielęgniarki lub wyliczenia jej wynagrodzenia? Umów konsultację.