Czy wiesz, jaka jest różnica między księgowym a doradcą podatkowym? Kogo powinna wybrać Twoja firma?
Wielu przedsiębiorców nie widzi różnicy, a ta jest ogromna. Gdy mamy problem podatkowy, pytania o optymalizację, wybór formy opodatkowania — w pierwszej kolejności na myśl przychodzi nam księgowy. Choć ten często jest w stanie odpowiedzieć na pytania, nie zawsze ma do tego stosowne kompetencje formalne.
Kim jest doradca podatkowy
To specjalista z dziedziny prawa podatkowego. W swoich kompetencjach ma m.in. udzielanie:
- porad,
- opinii,
- wyjaśnień z zakresu prawa podatkowego i obowiązków podatników.
Doradca podatkowy to osoba, która spełnia szereg ustawowych wymogów. Musi zdać dwa państwowe egzaminy — pisemny, a następnie ustny. Egzaminy są wymagające i wymagają dużej wiedzy teoretycznej i praktycznej. Po zdaniu egzaminów wymagane jest odbycie praktyki zawodowej, aby móc otrzymać wpis na listę doradców podatkowych.
Księgowy czy doradca podatkowy?
Jeżeli prowadzisz firmę, najlepiej wybrać osobę, która poza tym, że jest księgowym, posiada też tytuł doradcy podatkowego. Dlaczego?
Bo w pewnych sytuacjach kompetencje samego księgowego mogą nie być wystarczające. Jeżeli chciałbyś:
- zmienić formę opodatkowania,
- zoptymalizować swoje podatki,
- otrzymać opinię prawnopodatkową na piśmie,
- skorzystać z indywidualnej interpretacji podatkowej,
to księgowy nie będzie mógł Ci pomóc w sposób formalny. Może zasugerować kierunek, ale wiążącej porady prawnopodatkowej udzielić nie może.
Zdarza się, że księgowi doradzają swoim klientom, żeby ich nie stracili na rzecz innych biur. Pamiętaj jednak, że takie działanie jest niezgodne z prawem — doradzanie przez osobę bez uprawnień jest zagrożone wysokimi karami, a dodatkowo może się okazać, że porada była błędna.
W takiej sytuacji to podatnik ponosi odpowiedzialność przed organami administracji skarbowej, nie księgowy. Klient może dochodzić roszczeń od biura na drodze cywilnoprawnej, ale to długa, kosztowna i bardzo stresująca droga. Lepiej wybrać spokojny sen i oddać sprawy finansowe specjaliście z uprawnieniami.
Tajemnica zawodowa — kluczowa różnica
Dlaczego o tym wspominam? Bo to jedna z najważniejszych różnic między księgowym a doradcą podatkowym.
Doradca podatkowy może być przesłuchiwany co do faktów objętych tajemnicą zawodową tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność nie może być ustalona na podstawie innego dowodu. Zwolnienie z tajemnicy zawodowej doradcy może mieć miejsce jedynie w wyjątkowych okolicznościach.
Zawód księgowego nie jest objęty tajemnicą zawodową. Te zasady można porównać do zasad obowiązujących adwokatów czy radców prawnych.
Jakie są pełne różnice?
- Doradca podatkowy zajmuje się analizą i wyborem optymalnych rozwiązań podatkowych, reprezentacją podatnika przed organami i sądami administracyjnymi, opinią prawnopodatkową.
- Księgowy zajmuje się całokształtem rozliczeń z fiskusem, prowadzeniem ksiąg, sporządzaniem sprawozdań finansowych, rozliczaniem wydatków i dochodów firmy.
Dlatego jeżeli chcesz wiedzieć, czy wybrana przez Ciebie forma opodatkowania jest najkorzystniejsza lub co możesz zrobić, by legalnie płacić niższe podatki — powinieneś udać się do doradcy podatkowego. Najlepszym rozwiązaniem jest, by sprawy księgowe firmy prowadził doradca podatkowy lub biuro, w którym doradca jest częścią zespołu.
Compliance i podatki międzynarodowe
Kupujesz usługi od zagranicznych firm? Czy wiesz, że takie usługi mogą wiązać się z koniecznością pobrania podatku u źródła (WHT)?
Doradca podatkowy posiada szeroką wiedzę z zakresu prawa podatkowego — także międzynarodowego. Jeżeli powierzasz księgowość doradcy podatkowemu, masz pewność, że wszystkie obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego są dopełnione. Tak jest np. ze wspomnianym podatkiem u źródła (WHT — Withholding Tax).
Wiele firm korzysta z reklam Facebooka czy Google, ale nie każdy wie, że wiążą się z tym dodatkowe obowiązki podatkowe. Doradca podatkowy powie Ci, jakich czynności musisz dokonać w związku z takimi zakupami, i pomoże dopełnić tych obowiązków.
WHT to tylko jeden z przykładów. Doradca podatkowy dokładnie wie, jakie obowiązki mogą płynąć z transakcji, których dokonujesz. Inne to np.:
- obowiązki w zakresie cen transferowych (TP),
- raportowanie CBC (Country by Country),
- raportowanie schematów podatkowych (MDR),
- procedury KYC/AML przy transakcjach o określonych wartościach.
Dlaczego wybrać księgowego, który jest jednocześnie doradcą podatkowym
Bo to:
- jedna osoba — księgi i strategia podatkowa w jednych rękach, bez “telefonu głuchego”,
- tajemnica zawodowa — Twoje sprawy są chronione w stopniu większym niż w “zwykłym” biurze rachunkowym,
- reprezentacja przed urzędem — bez konieczności szukania pełnomocnika “na czas kontroli”,
- wiążące opinie — możesz dostać opinię prawnopodatkową, na której polega Twoja decyzja biznesowa,
- spokojny sen — wiesz, że ktoś pilnuje całości, a nie tylko fragmentu.
Podsumowanie
Księgowy i doradca podatkowy to dwa różne zawody z różnymi kompetencjami. Księgowy prowadzi księgi i rozliczenia, doradca podatkowy analizuje, optymalizuje i reprezentuje. Dla małej firmy z prostą strukturą wystarczy księgowy. Dla spółek, firm rozwijających się i podatników z transakcjami międzynarodowymi — lepiej mieć doradcę podatkowego po swojej stronie, najlepiej jako część biura, które prowadzi też Twoją księgowość.
FAQ
Czy każda księgowa jest doradcą podatkowym? Nie. To dwa różne zawody. Część księgowych zdaje egzaminy państwowe i uzyskuje uprawnienia doradcy — wtedy łączy obie role. Sam tytuł “księgowa” lub “biuro rachunkowe” nie oznacza uprawnień doradcy podatkowego.
Kto może mnie reprezentować przed urzędem skarbowym? Pełnoprawnie: doradca podatkowy, adwokat, radca prawny (z odpowiednim pełnomocnictwem). Księgowa może uczestniczyć w czynnościach i przygotowywać dokumenty, ale nie ma uprawnień do reprezentacji w pełnym zakresie.
Czy doradca podatkowy jest droższy od księgowego? Co do zasady tak, bo świadczy usługi specjalistyczne (porady, opinie, reprezentacja). Ale “doradca jako księgowy” często nie jest dużo droższy od dobrego biura rachunkowego, a daje dodatkowe korzyści w postaci uprawnień i tajemnicy zawodowej.
Co to jest tajemnica zawodowa doradcy podatkowego? Doradca podatkowy nie może być zmuszony do ujawnienia informacji uzyskanych od klienta — z wyjątkiem wąsko określonych przypadków (np. niezbędne dla wymiaru sprawiedliwości, gdy okoliczności nie da się ustalić inaczej). To gwarancja, że Twoje sprawy podatkowe są chronione.
Kiedy zdecydowanie potrzebuję doradcy podatkowego, a nie księgowego? Przy: wyborze formy opodatkowania, planowaniu restrukturyzacji (połączenie, podział spółki), transakcjach międzynarodowych, opinii o schemacie podatkowym (MDR), reprezentacji w kontroli skarbowej, sporze z urzędem, opinii o cenach transferowych. W tych obszarach księgowa formalnie nie ma uprawnień do udzielania wiążących porad.